ONCOweek 2020 – II Podlaski Tydzień Profilaktyki i Leczenia Chorób Nowotworowych

Szanowni Państwo, w poniedziałek 30 listopada 2020 roku rozpoczęto II Podlaski Tydzień Profilaktyki i Leczenia Chorób Nowotworowych ONCOweek 2020, poświęcony profilaktyce, diagnostyce i leczeniu raka płuc, nowotworów głowy i szyi oraz nowotworów skóry. W tym roku ONCOweek jest prowadzony wyłącznie w forumule on-line w trosce o Państwa bezpieczeństwo.

Już 6 grudnia odbędzie się Konferencja otwarta „Moje zdrowie w moich rękach 2020”, w czasie której przeprowadzone zostaną sesje naukowe z wybitnymi specjalistami. Ponadto, jeszcze do 4 grudnia mogą Państwo zadawać pytania do lekarzy specjalistów i do farmaceuty korzystając z formularza dostępnego na stronie https://oncoweek.pl/konferencja-otwarta/. Odpowiedzi na Państwa pytania zostaną udzielone w trakcie Konferencji otwartej. Warto skorzystać z tak wyjątkowej możliwości, w czasach pandemii, gdy dostęp do rzetelnej konsultacji z lekarzem jest utrudniony.

Pełen program Konferencji oraz formularz rejestracyjny są dostępne na stronie https://oncoweek.pl/
Serdecznie zapraszamy!

Dziś chcemy zaprosić Państwa do zapoznania się najnowszymi zaleceniami dotyczącymi diagnostyki i leczenia nowotworów płuca i śródpiersia, przygotowaną przez wybitnych ekspertów z dziedziny chirurgii klatki piersiowej, pulmonologii, onkologii, biologii molekularnej oraz patomorfologii. Wytyczne postępowania diagnostyczno-terapeutycznego są tłumaczeniem następującej pracy: Krzakowski M, Jassem J, Antczak A et al. Cancer of the lung, pleura and mediastinum. Oncol Clin Pract 2019; 15. Wersja w języku polskim jest dostępna pod następującym adresem: http://onkologia.zalecenia.med.pl/pdf/zalecenia_PTOK_tom1_03_Nowotwory_pluca_i_oplucnej_20190517.pdf

Diagnostyka POChP w pigułce

Ostrzegając przed zgubnymi skutkami palenia wyrobów tytoniowych najczęściej wspomina się o nowotworach płuc, krtani, pęcherza moczowego lub o chorobach układu krążenia – miażdżycy, zawałach czy udarach. Jednak duszność, przewlekły kaszel, który od dawna nie zmienił swojego charakteru (np. z mokrego na suchy) i odkrztuszanie plwociny, szczególnie po przespanej nocy mogą się wiązać z zupełnie inną, przewlekłą chorobą układu oddechowego – POChP, czyli przewlekłą, obturacyjną chorobą płuc. Czym charakteryzuje się więc o schorzenie i jak przebiega jego diagnostyka?

Czym jest przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP)?

Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) to częsta choroba układu oddechowego, która charakteryzuje się trwałym i najczęściej postępującym ograniczeniem przepływu powietrza przez drogi oddechowe oraz wzmożoną, przewlekłą odpowiedzią zapalną dróg oddechowych i płuc, co wiąże się z utrudnieniem oddychania. 

Jakie są objawy przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP)?

Do objawów POChP należy przewlekły kaszel, duszność oraz przewlekłe odkrztuszanie plwociny, szczególnie w godzinach porannych, po przebudzeniu. 

Ile osób choruje w Polsce na POChP?

W Polsce na POChP, według danych Narodowego Funduszu Zdrowia, choruje przeszło 2 miliony osób, co stanowi ponad 5% społeczeństwa. Mężczyźni chorują prawie dwa razy częściej niż kobiety, a objawy tej choroby obserwuje się nawet u co dziesiątej osoby powyżej 30. roku życia. Każdego roku niespełna 4% pacjentów ze zdiagnozowaną przewlekłą obturacyjną chorobą płuc jest hospitalizowana. 

Jak diagnozuje się przewlekłą obturacyjną chorobę płuc (POChP)?

Podejrzenie występowania POChP nasuwa się, kiedy u chorego stwierdza się objawy wspomniane wyżej:

  1. utrzymującą się duszność
  2. przewlekły kaszel
  3. przewlekłe odkrztuszanie plwociny
  4. narażenie na czynniki ryzyka tej choroby – palenie tytoniu, zanieczyszczenia powietrza w pomieszczeniach zamkniętych, zawodowe narażenie na pyły i substancje chemiczne (opary, substancje drażniące, dymy), zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego 

W diagnostyce wykorzystuje się również badania pomocnicze, które nie tylko pomagają postawić rozpoznanie, ale także wskazują na zaawansowanie choroby.

Spirometria 

To jedno z najważniejszych badań wykorzystywanych w diagnostyce POChP. Badanie to polega na pomiarze objętości powietrza wdychanego oraz wydychanego, a także przepływu powietrza przez drogi oddechowe do płuc i z powrotem. Jest to badanie nieinwazyjne i bezpieczne dla pacjenta. W przypadku przewlekłej obturacyjnej choroby płuc podczas badania podaje się środek rozszerzający oskrzela np. salbutamol. Lek ten podawany jest pacjentowi w postaci inhalacji. 

Pletyzmografia

Badanie przypominające spirometrię, pozwala ocenić całkowitą pojemność płuc, czyli całkowitą ilość powietrza znajdującego się w płucach oraz pojemność zalegającą, czyli taką, której po największym wdechu nie da się wypuścić czy wydmuchać. Badanie to pozwala też ocenić jaki opór stawiają drogi oddechowe przepływającemu przez nie powietrzu, czyli pośrednio można ocenić ich obturację (zwężenie).

Ocena tolerancji wysiłku fizycznego

W zaawansowanym stadium choroby tolerancja wysiłku jest zmniejszona. Do jej oceny stosuje się np. testy marszowe, czyli m.in. test 6-minutowego marszu, podczas którego mierzy się przebyty dystans, oraz saturację, czyli wysycenie krwi tlenem, a także tętno – ilość uderzeń serca na minutę. W testach tych można zastosować również bieżnię czy cykloergometr. Podczas wystąpienia niepokojących objawów, takich jak duszność, ból w klatce piersiowej, obfite poty, bladość czy spadek saturacji – testy, dla bezpieczeństwa chorego, są przerywane. 

Badania obrazowe – zdjęcie RTG i tomografia komputerowa klatki piersiowej

W badaniach obrazujących płuca można stwierdzić cechy charakterystyczne dla POChP – będzie to np. obniżenie się przepony, poszerzenie klatki piersiowej w wymiarze mierzonym od mostka do odcinka piersiowego kręgosłupa czy wzrost przejrzystości płuc (zdjęcie będzie “ciemniejsze” niż u osoby zdrowej). 

Tomografia komputerowa jest natomiast przydatna podczas określania lokalizacji zmian rozedmowych, czyli nieodwracalnych uszkodzeń w obrębie pęcherzyków płucnych i najmniejszych oskrzelików. Pozwala również na wykrycie rozstrzeni oskrzeli, czyli uszkodzenia drzewa oskrzelowego.

Pulsoksymetria i gazometria krwi tętniczej

W obu badaniach można uwidocznić zmniejszenie utlenowania krwi, czyli zmniejszenie ilości transportowanego przez nią tleniu. Gazometria pozwala także na ocenę hiperkapnii, czyli zwiększonej ilości dwutlenku węgla we krwi, który nie może zostać usunięty przez płuca podczas oddychania oraz występowania kwasicy oddechowej, czyli obniżenia pH krwi.

Morfologia krwi obwodowej

W badaniach krwi można zaobserwować cechy przystosowania się organizmu do zmniejszonej ilości tlenu dostającej się z płuc do krwi, a później – narządów. Wzrasta liczba czerwonych krwinek (erytrocytów), które transportują tlen. Wzrasta także hematokryt, czyli stosunek ilości krwinek do objętości całej krwi. Przy długoletniej chorobie może wystąpić anemia związana z chorobami przewlekłymi, czyli niedokrwistość.

EKG – elektrokardiografia oraz ECHO serca – echokardiografia

Zarówno pierwsze, jak i drugie badanie wykonuje się w celu potwierdzenia obecności serca płucnego, czyli wyglądu i pracy serca w związku z występowaniem przewlekłych chorób układu oddechowego. W POChP może dochodzić do wzrostu ciśnienia krwi w płucach, a przez to obciążenia prawej części serca (przerostu prawej komory).

Badanie w kierunku niedoboru alfa1-antytrypsyny

To białko krążące we krwi, które hamuje działanie pewnych enzymów. Jej niedobór wiąże się ze zwiększonym ryzykiem chorób płuc i wątroby. W przypadku podejrzenia przewlekłej obturacyjnej choroby płuc to badanie najczęściej wykonuje się u młodych osób – poniżej 45 roku życia, niepalących, których krewni chorowali na POChP.

Dlaczego dokładna diagnostyka POChP jest tak ważna?

Jak w każdej chorobie, tak i w POChP, dokładna diagnostyka pozwala na ocenę zaawansowania choroby – od lekkiego, po bardzo ciężkie. Dzięki temu lekarz może dobrać najbardziej odpowiednie dla danego pacjenta leczenie, które pomoże ograniczyć lub spowolnić rozwój choroby, a także poprawi jakość i komfort życia pacjenta. Wczesne wykrycie oraz odpowiednie leczenie, a także eliminacja czynników ryzyka (np. ograniczenie palenia papierosów bądź całkowite zerwanie z nałogiem) pozwalają dłużej cieszyć się dobrym zdrowiem oraz zmniejszają częstość występowania zaostrzeń choroby. 

Nota o autorze:
Natalia Owsianko
Studentka V roku kierunku lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku. Interesuje się dermatologią oraz gastroenterologią. W wolnych chwilach działa w social mediach promując studia medyczne i dzieląc się wskazówkami z młodszymi kolegami. 

Bibliografia:
[1] Wytyczne GOLD 2019, Światowa Inicjatywa Zwalczania Przewlekłej Obturacyjnej Choroby Płuc
[2] Mayo Clinic: https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/copd/symptoms-causes/syc-20353679
[3] Program profilaktyki przewlekłej obturacyjnej choroby płuc NFZ
[4] Interna Szczeklika, Medycyna Praktyczna, Kraków 2019

Rola biobanków w rozwoju nauki i medycyny

Szanowni Państwo,
zapraszamy do zapoznania się z artykułem na temat znaczenia biobanków w zapewnieniu dostępu materiału do badań nad nowymi lekami, metodami diagnostycznymi o terapeutycznymi.

Praca została opublikowana w czasopiśmie “Głos Pacjenta Onkologicznego” nr 4/2020 – Badania kliniczne w onkologii dostępnym pod adresem: https://www.pkopo.pl/files/GPO_4_2020_WEB.pdf

Coraz częściej w debacie publicznej możemy spotkać się z określeniem biobank, które na pierwszy rzut oka niezbyt dokładnie opisuje to, jakie jest przeznaczenie tego rodzaju instytucji. A warto zauważyć, że nie tylko w czasopismach naukowych, ale również w prasie codziennej, biobanki są definiowane jako jednostki strategiczne dla właściwego przebiegu badań naukowych i klinicznych. Osoba postronna widząc biobank może go opisać jako budynek lub wydzielone pomieszczenie z zamrażarkami niskotemperaturowymi, zbiornikami z ciekłym azotem, szufladami pełnymi kostek parafinowych. Jednak prawdziwe znaczenie kryje się w szczegółowych procedurach pobierania, preparatyki oraz przechowywania próbek płynnych i tkankowych wraz kompleksowym zestawem specjalistycznych danych.

Próbki magazynowane w biobankach stanowią cenny, niejednokrotnie niezastąpiony, materiał do badań ukierunkowanych na analizę przyczyn i skutków chorób trapiących ludzkość oraz umożliwiają opracowanie lepszych testów diagnostycznych i skuteczniejszych metod leczenia.

Biobanki działają w zróżnicowanym ekosystemie interesariuszy, który obejmuje szeroko pojęte społeczeństwo, pacjentów, pracowników służby zdrowia, naukowców, rząd, sponsorów, świadczeniodawców, bioetyków, organy regulacyjne. Biobanki istnieją w obrębie różnych instytucji, w tym w szpitalach, jednostkach naukowych, firmach farmaceutycznych i biotechnologicznych. Mogą to być również samodzielne organizacje, w tym niezależne firmy, które świadczą usługi biobankowania i udostępniają próbki dla badaczy lub pacjentów.

Rola biobanków w poprawie świadczenia usług medycznych stale rośnie. Systemy opieki zdrowotnej podążają w kierunku medycyny spersonalizowanej, gdzie leczenie dopasowywane jest do konkretnego pacjenta z uwzględnieniem szczegółowych badań diagnostycznych.

Mówiąc o biobankach nie można zapomnieć o udziale pacjentów, który nie ogranicza się jedynie do postrzegania ich jako dawców próbek, ale faktycznych współpracowników przy prowadzeniu tej organizacji. Perspektywa pacjentów stanowi wartościowe źródło wiedzy i sprzyja rozwojowi instytucjonalnemu poprzez wsparcie w opracowywaniu strategii zaangażowania społeczeństwa. Wzrost publicznej świadomości o korzyściach płynących z działalności biobanków pozwala na przełamanie barier ograniczających liczbę dawców i sprzyja rozpowszechnieniu wiedzy o potrzebie rozwoju tych jednostek w oparciu o jednolite mechanizmy.

Prowadzenie procedur biobankowania zgodnie z określonymi standardami i normami, regulującymi wszystkie etapy pracy z materiałem biologicznym, pozwala na utrzymanie jednorodnej jakości próbek i powiązanych z nimi danych. Takie podejście niesie ze sobą szereg korzyści, do których zaliczyć należy skrócenie czasu trwania badań klinicznych wykorzystujących próbki pozyskane z biobanków. Pozwala to na szybsze wprowadzenie nowych, skuteczniejszych terapii i metod diagnostycznych. Dzięki wysokiej jakości licznym i reprezentatywnym zbiorom próbek biologicznych, możliwe jest wdrożenie dokładniejszych testów do diagnostyki chorób i oceny skuteczności leczenia. Stosowanie jednolitych, sprawdzonych standardów ułatwia również zaplanowanie eksperymentów dzięki możliwości dostępu do zbiorów próbek pozyskanych w ten sam sposób. Zmniejsza to ryzyko wystąpienia błędów przedanalitycznych.

W procesie biobankowania niezwykle ważną rolę ogrywa współpraca, nie tylko na szczeblu wewnątrz jednostki prowadzącej taką działalność, ale również pomiędzy poszczególnymi biobankami. W Europie jedną z najważniejszych instytucji zrzeszających biobanki jest BBMRI-ERIC (The Biobanking and BioMolecular Resources Research Infrastructure – Infrastruktura Badawcza Biobanków i Zasobów Biomolekularnych), która udostępnia szereg narzędzi pozwalających naukowcom i przemysłowi medycznemu na dostęp do informacji o próbkach zgromadzonych w konkretnych biobankach.  

Sieć BBMRI-ERIC prowadzi również konsultacje z pacjentami: w ramach forum interesariuszy BBMRI przygotowany został „Dokument konsultacyjny określający perspektywę pacjentów”. Podkreślono w nim trzy kluczowe zasady rządzące aktywnym udziałem pacjentów w działaniach związanych z biobankami: integracja, zaangażowanie i komunikacja. W szczególności zalecany jest aktywny udział Komisji Bioetycznych w procesie projektowania badań z uwzględnieniem interesów pacjentów, w tym prawa dawców do wycofania zgody na dalsze przechowywanie próbek i danych zgromadzonych w biobanku.

Przy całej złożoności procesu biobankowania, niezwykle istotne jest uwzględnienie uwag pacjentów, udostępnianie społeczeństwu informacji o biobankach i gromadzonych w nich materiałach oraz propagowanie wiedzy o prawach dawców. Praca oparta na porozumieniu i współpracy pomiędzy naukowcami a pacjentami stanowi podstawę budowania i rozwoju biobanków z korzyścią dla rozwoju nauki i medycyny.

Sytuacja Pacjentów z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc w dobie pandemii COVID-19

Światowa Organizacja Zdrowia 11 marca 2020 roku ogłosiła pandemię COVID-19, choroby wywoływanej przez nowego wirusa SARS-CoV-2. Do charakterystycznych objawów zakażenia tym patogenem zaliczane są: gorączka, kaszel, duszność. Sam przebieg  COVID-19 jest zróżnicowany: od bezobjawowego, przez łagodną chorobę układu oddechowego przypominającą  przeziębienie, po ciężkie zapalenie płuc z zespołem ostrej niewydolności oddechowej. Wysokie powinowactwo  wirusa SARS-CoV-2 do układu oddechowego wzbudza obawę, iż osoby z przewlekłymi chorobami płuc są szczególnie podatne na zarażenie. Jednym z takich schorzeń wzbudzających dodatkową ostrożność  jest przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) czyli postępująca choroba płuc, powodująca duszność z okresami zaostrzeń i predysponująca do poważnych chorób. Szacuje się, że POChP występuje u około 10% populacji osób po 40. roku życia – w Polsce jest to ok. 2 mln osób. POChP jest nieuleczalna, ale prawidłowe leczenie może złagodzić objawy, poprawić jakość życia i zmniejszyć ryzyko śmierci. 

Pacjenci z POChP w grupie zwiększonego ryzyka zachorowań na COVID-19?

Podsumowując aktualne dane literaturowe, zachorowania na COVID-19 w grupie pacjentów chorych na POChP nie są tak częste jak się spodziewano. Dostępne wyniki badań prowadzonych w Chinach wskazują, iż spośród pacjentów przyjmowanych do szpitala z potwierdzoną infekcją COVID-19 częstość występowania POChP wahała się od 0% do 10%. Dane z innych krajów są podobne – w USA: w Nowym Jorku szacunki wahają się od 2,4% do 14%, a we Włoszech od 5,6% do 9,2%. Niestety, istnieje coraz więcej dowodów potwierdzających ciężki przebieg i zwiększone ryzyko zgonu pacjentów z COVID-19 i POChP. Meta-analiza obejmująca badania nad zakażeniem SARS‐CoV‐2 od grudnia 2019 roku do 22 marca 2020 roku, wskazuje, że zdiagnozowana wcześniej POChP wiąże się z czterokrotnie wyższym ryzykiem wystąpienia ciężkiego przebiegu COVID‐19. Badania analizujące choroby współistniejące u 1590 pacjentów z COVID-19 w Chinach wykazały, że POChP występowała wśród 62,5% ciężkich przypadków i 25% zmarłych. W wieloośrodkowym badaniu chińskim chorzy na POChP stanowili 15,7% pacjentów w stanie krytycznym, ale tylko 2,3% pacjentów w stanie średnim. Kolejna analiza wskazuje starszy wiek, współistniejącą niewydolność serca oraz palenie tytoniu jako czynniki podwyższające ryzyko ciężkiego przebiegu COVID-19 i zwiększonej śmiertelności u pacjentów z POChP. Jak więc udało zachować się dosyć niską zachorowalność wśród chorych na POChP?

Rola receptora ACE2

SARS-CoV-2 wykorzystuje receptor ACE2 celem wejścia do błony śluzowej żywiciela i wywołania aktywnej infekcji.  Podjęto zatem badania w celu ustalenia poziomu ekspresji genów ACE2 w drogach oddechowych osób z POChP. W rezultacie ekspresja ACE2 w komórkach nabłonka dolnych dróg oddechowych była istotnie zwiększona u pacjentów z POChP. Co to oznacza? Badania na myszach wykazały, iż zwiększona ekspresja receptora ACE2 chroni zwierzęta przed ciężkim uszkodzeniem płuc. Jeszcze nie wiadomo, czy to protekcyjne działanie dotyczy również pacjentów z POChP. Z drugiej strony, zwiększona liczba receptorów ACE2 może sprzyjać zakażeniom koronawirusem. Do dnia dzisiejszego żadna z tych teorii nie została potwierdzona.

Wpływ leków zażywanych przez pacjentów z POChP

Kolejnym analizowanym czynnikiem jest wpływ leków stosowanych przez pacjentów z POChP na zachorowalność i przebieg COVID-19. Z jednej strony badania donoszą o niekorzystnym wpływie wziewnych glikokortykosteroidów ICS stosowanych w POChP. Zwiększają one bowiem ryzyko infekcji górnych dróg oddechowych oraz zapalenia płuc. Z drugiej strony, istnieją dowody sugerujące  korzystne działanie  ICS w infekcjach spowodowanych koronawirusem: w badaniach in vitro wykazano, że wstępne poddanie komórek nabłonka oddechowego budezonidem w połączeniu z glikopironium i formoterolem ma działanie hamujące replikację koronawirusa i produkcję cytokin. Obecnie brakuje dowodów na to, czy przedchorobowe lub dalsze podawanie ICS jest czynnikiem niekorzystnym lub korzystnym w ostrych infekcjach dróg oddechowych wywołanych przez koronawirusa.

A może po prostu prewencja i dobra kontrola choroby?

W związku z niejednoznacznymi wynikami badań dotyczących stosowania wziewnych glikokortykosteroidów w infekcjach koronawirusem SARS-CoV-2, zalecenia sugerują kontynuację dotychczasowego leczenia pacjentów z POChP, jeśli tylko zapewni im ono dobrą kontrolę nad chorobą. Zaostrzenia POChP pogarszają bowiem komfort życia, rokowanie choroby oraz zwiększają śmiertelność w przypadku hospitalizacji, także w razie infekcji COVID-19. Być może również izolacja i stosowanie środków ochrony osobistej na początku pandemii uchroniły pacjentów z POChP przed zachorowaniem. Z tego powodu wciąż zaleca się je pacjentom chorującym na przewlekłe choroby układu oddechowego.

Dotychczasowy wpływ pandemii na pacjentów z POChP w Polsce nie został oceniony. Prawdopodobnie część z nich w przypadku zaostrzeń unikała hospitalizacji w obawie przed zachorowaniem na COVID-19. Ograniczono bezpośrednie wizyty i rehabilitację oddechową, co mogło znacznie pogorszyć komfort życia pacjentów. W dobie pandemii, kiedy bezpośredni kontakt z lekarzem został ograniczony, ważne jest utrzymanie wysokiej jakości teleporad i zdalnej komunikacji ze specjalistą. Należy również zwrócić szczególną uwagę na edukację pacjentów w zakresie przestrzegania zaleceń medycznych dotyczących leczenia POChP i prewencji infekcji układu oddechowego. 

Nota o autorze:
Marta Szymańska
Studentka V roku kierunku lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku. W przyszłości planuje rozpocząć specjalizację z chorób wewnętrznych. 

Bibliografia:
[1] https://www.nfz.gov.pl/aktualnosci/aktualnosci-centrali/komunikat-dla-pacjentow-w-zwiazku-ze-swiatowym-dniem-pochp-18-listopada-2015-r-,6779.html 
[2] Medycyna praktyczna, Koronawirus (COVID-19) – najnowsze informacje;(26.10.2020)
[3] World Health Organization. Chronic obstructive pulmonary disease (COPD). Key facts https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/chronic-obstructive-pulmonary-disease-(copd) (1.12.2017)
[4] Imai Y, Kuba K, Rao S, et al. Angiotensin-converting enzyme 2 protects from severe acute lung failure. Nature 2005; 436: 112–116. 
[5] Janice M. Leung,1,2,3 Chen X. Yang,1,2,3 Anthony Tam,1,2,3 Tawimas Shaipanich,2,3 Tillie-Louise Hackett,2,3,4 Gurpreet K. Singhera,1,2,3 Delbert R. Dorscheid,1,2,3 and Don D. Sin1,2,3; ACE-2 expression in the small airway epithelia of smokers and COPD patients: implications for COVID-19. (05.2020)
[6] Yang M, Chen H, Zhang Y, Du Y, Xu Y, Jiang P, Xu Z; Long-term use of inhaled corticosteroids and risk of upper respiratory tract infection in chronic obstructive pulmonary disease: a meta-analysis. Inhal Toxicol. (04.2017)
[7] Yamaya M, Nishimura H, Deng X, Sugawara M, Watanabe O, Nomura K, Shimotai Y, Momma H, Ichinose M, Kawase T; Inhibitory effects of glycopyrronium, formoterol, and budesonide on coronavirus HCoV-229E replication and cytokine production by primary cultures of human nasal and tracheal epithelial cells. Respir Investig; (05.2020)
[8] David M.G. Halpin,1,2 Dave Singh,2,3 and Ruth M. Hadfield2,4; Inhaled corticosteroids and COVID-19: a systematic review and clinical perspective; (7.05.2020)
[9] Qianwen Zhao, 1 Meng Meng, 2 Rahul Kumar, 3 Yinlian Wu, 4 Jiaofeng Huang, 4 Ningfang Lian, 5 Yunlei Deng, 6 and Su Lincorresponding author 4; The impact of COPD and smoking history on the severity of COVID‐19: A systemic review and meta‐analysis; (17.05.2020)
[10] Janice M. Leung,1,2 Masahiro Niikura,3 Cheng Wei Tony Yang,1 and Don D. Sin1,2; COVID-19 and COPD; (17.08.2020)
[11] Fatemeh Javanmardi,Abdolkhalegh Keshavarzi,Ali Akbari,Amir Emami ,Neda Pirbonyeh; Prevalence of underlying diseases in died cases of COVID-19: A systematic review and meta-analysis; (23.10.2020)
[12] Desirée Graziani1 ,Joan B Soriano 2,3,4OrcID,Carlos Del Rio-Bermudez 5OrcID,Diego Morena 1,Teresa Díaz 5,María Castillo 1,Miguel Alonso 1,Julio Ancochea 2,3,4,Sara Lumbreras 6OrcID andJosé Luis Izquierdo 1,7,*OrcID;  Characteristics and Prognosis of COVID-19 in Patients with COPD; (08.09.2020)

Przegląd: Z powodu pandemii nowotwory będą wykrywane w późniejszym stadium rozwoju

Pandemia COVID-19 utrudniła wykrywanie i leczenie chorób onkologicznych. W efekcie wielu chorych w naszym kraju zostanie później zdiagnozowanych i będzie wymagać bardziej zaawansowanego leczenia i intensywnej opieki – alarmują autorzy raportu „Rozwój terapii lekowych w leczeniu chorych na nowotwory”.

Zachęcamy do przeczytania pełnego artykułu w serwisie mp.pl

https://www.mp.pl/pacjent/onkologia/aktualnosci/244709,z-powodu-pandemii-nowotwory-beda-wykrywane-w-pozniejszym-stadium-rozwoju

Wszystkiego najlepszego w 2019 roku!

Z okazji nadchodzącego nowego roku 2019 życzymy Państwu zdrowia, pomyślności, wielu sukcesów i radości w nadchodzącym czasie.

Zespół Fundacji THORAX

Wizyta w Atenach

Podczas tygodniowego kursu Konrad miał możliwość odwiedzić m. in. kawiarnię prowadzoną przez osoby z wykluczane np. z powodu niepełnosprawności, ośrodek pomocy i aktywizacji imigrantów, czy też Akademię Przedsiębiorczości. Z pewnością te przykłady i zdobyte doświadczenie będą wykorzystane w przyszłym rozwoju Fundacji THORAX.

W dniach 04.06-08.06 nasz wolontariusz Konrad Zuzda uczestniczył w szkoleniu Nowe Wyzwania – Europejskie Doświadczenia. Szkolenie polegało na prezentacji przez greckiego partnera dobrych praktyk wśród NGO w Atenach.

Witamy na stronie Fundacji THORAX!

Witamy na stronie internetowej Fundacji rozwoju profilaktyki, diagnostyki i leczenia chorób klatki piersiowej – THORAX!

Zapraszamy do zapoznania się z treścią stroną – naszą działalnością, wizją i naszymi celami. Strona jest nadal w budowie, więc przepraszamy za wszelkie niedogodności.

Jeżeli masz jakieś pytania – zapraszamy do kontaktu w zakładce KONTAKT.